Bản thân con người đã có tính hướng xã hội (ND : sống bầy đàn?) cho dù họ có sống hướng nội hay hướng ngoại. Hướng nội ngay cả các giao tiếp một – một cũng hoàn toàn có tính “xã hội” nhưng ở mức bé hơn so với bình thường. Đương nhiên, mọi người ai cũng biết hướng ngoại thì hoàn toàn là “xã hội”. Trên Internet, “tính xã hội” được hiểu khác đi một chút và được định nghĩa là những mối nối kết bạn tạo ra với bạn bè thông qua các website khác nhau trên Internet. Các site này có thể là các trang web đọc tin có “tính xã hội” như Digg, Mixx… hoặc các mạng xã hội thực sự như Facebook hay LinkedIn. Đó cũng có thể là các site cung cấp công cụ tổng hợp các hoạt động trên mạng của bạn vào một nơi (lifestreaming & activities aggregator).

Vậy tại sao sự bùng nổ này lại xuất hiện?

Bởi vì “tính xã hội” có khả năng thu hút người sử dụng. Thế nhưng, có rất nhiều lý do khác nhau để người sử dụng bị thu hút và lý do thích hợp cho các trang web độc tin có tính xã hội lại không chắc đã giống với lý do của mạng xã hội.

Các trang web đọc tin có “tính xã hội”

Có thể nêu ra 4 cái tên nổi bật ở đây : Digg, Mixx, Reddit và Propeller. Tôi không thêm Yahoo Buzz vào danh sách này bởi cách nó hoạt động khác với các website còn lại mặc dù chức năng thì khá giống. Tôi cũng không nhắc tới các website tin tức dành riêng cho một thị trường ngách nào đó (chuyên ngành hẹp) mà chỉ xin nhắc tới các website phục vụ cho các nhu cầu phổ dụng.

Trước hết, hãy tìm hiểu những trang web này có các chức năng nổi bật gì? Tất cả các trang web này đều cung cấp khả năng bình chọn và bình luận dựa trên các câu chuyện/tin tức được đưa lên. Điều này giúp cho người sử dụng có cảm giác họ được đóng góp vào sự “nổi tiếng” hay “độ nóng” của các tin tức này. Trong rất nhiều trường hợp, những bình luận trở thành những cuộc tranh luận sôi nổi và có thể dài hơn cả tin tức ban đầu. Tin tức được phân loại thành các chuyên mục khác nhau và điều này cho phép người sử dụng có thể tập trung hơn vào những chủ đề mình ưa thích. Mixx và Reddit còn cung cấp cho người sử dụng khả năng tạo ra các chủ đề riêng của mình và thậm chí là cả cộng đồng của mình. Điều này giúp cho người sử dụng có khả năng “lọc nhiễu” xung quanh chủ đề ưa thích và cho phép người sử dụng có thể tự biên tập tin tức của mình mà không cần đào tạo về nghề báo. Có rất nhiều người không muốn đọc tin chỉ từ một nguồn nhất định, vì vậy nếu một website cung cấp cho người sử dụng được tin tức từ nhiều nguồn tin khác nhau, nó sẽ giúp cho người sử dụng có thể nhìn nhận câu chuyện một cách toàn cảnh hơn.

Ừ, thế nhưng tại sao tất cả những thứ này lại thu hút người sử dụng? Tại sao họ không chỉ đơn giản sử dụng MyYahoo hoặc một vài trang web khác cho phép tùy biến trang chủ? Một trong những yếu tố lớn nhất tạo nên sự thành công, đó là những mối kết nối có tính xã hội. Những người kết nối với bạn trên mạng có thể được gọi là Bạn (Friend), Người theo đuôi (Follower) hay còn những tên gọi khác tùy theo từng website. Bạn có thể tạo ra một mạng lưới những mối kết nối trên mạng và người khác cũng vậy. Khi mạng lưới này đủ lớn, bạn có thể trở nên nổi tiếng theo. Một vài site ở trên cho phép bạn có thể chia sẻ tin tức của mình một cách trực tiếp tới những người nằm trong mạng lưới kết nối của bạn. Bằng cách này, bạn có thể tạo ra sự chú ý với toàn bộ kết nối của mình, làm tăng khả năng được bình chọn và bình luận. Điều này càng trở nên quan trọng hơn khi khái niệm “trang chủ” trong các website này có liên quan trực tiếp tới các tin tức được bình chọn và bình luận nhiều. Trang chủ của Digg trở thành “chén thánh” cho bất cứ tin tức nào được đăng trên site và tạo thành một cuộc chơi/cuộc tranh đua gay gắt giữa những người sử dụng để làm cho tin tức của mình có thể có được nhiều người quan tâm hơn. Các website cũng có chỗ dành cho những người có “hoạt động xã hội nhiều nhất” như Top Diggers hay Mixx Daily Awards. Những người được danh hiệu này sẽ ngày càng trở nên có nhiều “quyền lực” hơn (có nhiều người quan tâm, bình chọn, bình luận… hơn)

Đối với các website tin tức có “tính xã hội”, sự kết hợp giữa khả năng “lọc nhiễu” và những cuộc tranh đua tạo ra động lực phát triển mạnh mẽ. Những website lớn như Digg có khả năng cung cấp một lượng traffic lớn tới những câu chuyện/tin tức được đưa lên trên Digg và điều này lại tạo ra động lực ngược lại làm cho người sử dụng ngày càng muốn đưa những câu chuyện/tin tức của mình lên Digg nhiều hơn (ND : win-win situation). Trong một số trường hợp, các website này vô tình hay cố tình sẽ tạo ra một hệ kinh tế nhỏ với hàng hóa giao dịch là bình chọn, bình luận và ngay cả tin tức.

Có thể thấy những yếu tố thành công của các website này được nhân bản một cách rộng rãi. Tuy vậy, không phải website nào cóp nhặt lại những yếu tố này cũng có thể thành công. Ở đây, 4 website này được nêu lên bởi nó có số lượng Unique Visitor một tháng lớn hơn 500.000 (tính theo compete.com).